Looking back

Καλησπέρα!

Από τότε που επέστρεψα το έχω ρίξει στην ιστορία. Η αλήθεια είναι ότι πάντα μου άρεσε η ιστορία γενικώς, αλλά τώρα ασχολούμαι με ένα και μόνο θέμα ειδικώς: Τις νομισματικές ενώσεις του προηγούμενου και προπροηγούμενου αιώνα. Θέλω να μάθω που και γιατί απέτυχαν και τι συνέβη μετά την κατάρρευσή τους. Μπορεί να μην το ξέρεις άλλα η Ευρώπη έχει δοκιμάσει πολλές φορές την συνταγή της νομισματικής ένωσης στην προσπάθεια δημιουργίας «μιας λίμνης νομισματικής σταθερότητας στη μέση ενός ταραγμένου ωκεανού».

Τέσσερις είναι οι περιπτώσεις που θα απασχολήσουν το παρόν κείμενο. Οι 3 πρώτες είναι οι περιπτώσεις της Σοβιετικής Ένωσεις, της Γιουγκοσλαβίας και της Αυστροουγγαρίας έχουν το κοινό ότι οδηγήθηκε σε πλήρη διάλυση η νομισματική ένωση που είχαν δημιουργήσει τα κράτη (όχι εθελούσια τα πιο πολλά για να λέμε την αλήθεια). Όπως αναφέρει το VOX μετά την κατάρρευση των ενώσεων τα κράτη που τις απάρτιζαν υπέφεραν από υπερπληθωρισμό:

In the last century, Europe saw the collapse of three multi-nation currency zones, the Habsburg Empire, the Soviet Union, and Yugoslavia. They all ended in major disasters with hyperinflation. In the Habsburg Empire, Austria and Hungary faced hyperinflation. Yugoslavia experienced hyperinflation twice. In the former Soviet Union, ten out of 15 republics had hyperinflation (e.g. Pasvolsky 1928, Dornbusch 1992, Pleskovic and Sachs 1994, and Åslund 1995).

Το χειρότερο όμως δεν είναι ο υπερπληθωρισμός που υπέστησαν οι χώρες αυτές. Το τραγικό είναι ο χρόνος που πέρασε προκειμένου να επαναφέρουν στα προ της κατάρρευσης επίπεδα το κατά κεφαλήν προϊόν τους. Όπως αναφέρει το παραπάνω άρθρο του VOX  υπάρχουν ακόμη χώρες της περιφέρειας της Σοβιετικής Ένωσης δεν έχουν ακόμα επαναφέρει το εγχώριο προϊόν τους στα επίπεδα του 1990, προ δηλαδή της κατάρρευσης:

The output falls were horrendous and long lasting. The statistics are flimsy, but officially the average output fall in the former Soviet Union was 52%, and in the Baltics it amounted to 42% (Åslund 2007, 60). Five out of twelve post-Soviet countries – Ukraine, Moldova, Georgia, Kyrgyzstan, and Tajikistan – had not reached their 1990 GDP per capita levels in purchasing power parities by 2010. Similarly, out of seven Yugoslav successor states, at least Serbia and Montenegro, and probably Kosovo and Bosnia-Herzegovina, had not exceeded their 1990 GDP per capita levels in purchasing power parities two decades later (World Bank 2011). Arguably, Austria and Hungary did not recover from their hyperinflations in the early 1920s until the mid-1950s. Thus half the countries in a currency zone that broke up experienced hyperinflation and did not reach their prior GDP per capita in purchasing power parities until about a quarter of a century later.

Και μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι στην περίπτωση της Γιουγκοσλαβίας η διάλυση της ένωσης οδήγησε σε μακροχρόνιο πόλεμο και να είναι φυσικό να μην έχουν επανέλθει στα προ του 1990 επίπεδα το εγχώριο προϊόν, αλλά αυτό δεν ισχύει ούτε για την Σοβιετική Ένωση αλλά ούτε για την Αυστροουγγαρία.

Εδώ πολλοί θα ρωτήσουν γιατί δεν φεύγουμε τώρα από την ΟΝΕ και το ευρώ τώρα, για να προλάβουμε την, όπως φαίνεται επικείμενη διάλυση της. Το πρόβλημα είναι ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να φύγει. Οι συνέπειες θα ήταν τεράστιες και δυσβάστακτες:

If the drachma were reintroduced in the midst of a severe financial crisis, its exchange rate would plummet like a stone by probably 75%-80%. High inflation would result and mass bankruptcies ensue because of currency mismatches. Output would plunge and unemployment soar. Greece would experience a new default and other countries would follow.

Αυτοί όμως που μπορούν να φύγουν είναι οι μικρές και ισχυρές χώρες του βορρά. Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που η Ολλανδία, η Φιλανδία και η Αυστρία πιέζουν την Ελλάδα πιο πολύ από τις υπόλοιπες χώρες, τους είναι λιγότερο επώδυνο μια έξοδος από την ΟΝΕ.

In the three hyperinflationary currency union collapses, it was small, wealthy counties that left first: Czechoslovakia from the Habsburg Empire, Slovenia and Croatia from Yugoslavia, and the three Baltic states from the former Soviet Union. The countries that departed early and resolutely were most successful. Hence, the main concern should be whether small, wealthy northern countries want to abandon the Eurozone.

Όπως καταλαβαίνετε τα πράγματα είναι λίγο ζόρικα (όχι για όλους, κάποιοι καλοπερνάτε φοροδιαφεύγοντας!).

Ας ασχοληθούμε και με τον παππού της σημερινή ΟΝΕ, την Λατινική Νομισματική Ένωση (ΛΝΕ). Η ΛΝΕ είναι μια παραλλαγή του κανόνα του χρυσού και υιοθετήθηκε πρώτα από την Γαλλία, το Βέλγιο, η Ιταλία και η Ελβετία, το Δεκέμβρη του 1865, στην προσπάθεια των Γάλλων για νομισματική κυριαρχία στην Ευρώπη απέναντι στους Άγγλους. Όπως αναφέρει η κ. Σοφία Λαζαρέτου στο Βήμα:

Ηταν στην ουσία ένα μεταλλικό καθεστώς, στο οποίο τα δύο πολύτιμα μέταλλα, χρυσός και άργυρος, χρησιμοποιούνταν ως numeraire, δηλαδή ως μέτρο προσδιορισμού της αξίας όλων των υπολοίπων νομισμάτων. Το όφελος από τη δημιουργία της ΛΝΕ ήταν ο μετριασμός των διακυμάνσεων στην αγοραία τιμή χρυσού και αργύρου που προκαλούνταν από τις ανακαλύψεις νέων κοιτασμάτων του πολύτιμου μετάλλου.

Η Ελλάδα προσπάθησε και εντάχθηκε από πολύ νωρίς (1868) στην ΛΝΕ. Βέβαια επειδή από τότε οι πολιτικοί μας ήταν σοβαροί βγήκαμε και ξαναμπήκαμε στην ΛΝΕ αρκετές φορές. Ο Χαρίλαος Τρικούπης ήταν που εκμεταλλεύθηκε το φθηνό δανεισμό που εγγύοταν η ΛΝΕ και χρηματοδότησε τα μεγάλα έργα υποδομής. Βέβαια αρκετοί χρεώνουν την χρεοκοπία του 1893 και κυρίως του 1908, όποτε και μας έδιωξαν από την ΛΝΕ για να επανέλθουμε το 1910, στην ΛΝΕ (περισσότερα για την ΛΝΕ μπορείτε να διαβάσετε εδώ, εδώ, εδώ και εδώ). Ξεχνάνε όμως ότι τότε κάθε λίγο και λιγάκι τις παίζαμε με τους Τούρκους, ότι οι κανόνες τις ΛΝΕ παραήταν χαλαροί (άλλο που δεν θέλαμε) και βέβαια το γεγονός ότι προτιμούσε ο σοφός λαός τύπους σαν τον Δεληγιάννη από τον Τρικούπη.

Σιγά σιγά πρέπει να μαθαίνετε για το supergroup που λέγεται divine fits.

Υ.Γ. Στο κείμενο κάνω μια μικρή αναφορά στην ελληνική φοροδιαφυγή. Υπόσχομαι ότι θα ασχοληθώ στο μέλλον πολύ περισσότερο.

Υ.Γ. Στην εικόνα βλέπετε το Δηνάριο Γιουγκοσλαβίας του 1965.

Advertisements

About chriszah

Ένας επαναστάτης του αυτονόητου. Προσπαθώ να μιλήσω οικονομικά σε μια χώρα γεμάτη "οικονομολόγους"... Στη φωτογραφία είναι το γιοφύρι της Άρτας. Δείτε όλα τα άρθρα του/της chriszah

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: