Γιατί δεν πέφτουν οι τιμές; (Μια γνώμη βασισμένη στη Κλασική Οικονομική)

Καλησπέρα!

Τον τελευταίο καιρό πολύ κουβέντα γίνεται για το γεγονός ότι ενώ οι μισθοί πιέζονται συνεχώς προς τα κάτω, οι τιμές των προϊόντων και ειδικά των βασικών αγαθών παραμένουν σταθερές ή ακόμα χειρότερα αυξάνονται. Το παρών κείμενο θα προσπαθήσει να εξηγήσει τον λόγο για τον οποίο συμβαίνει αυτό βασισμένο στην κλασσική οικονομική θεωρία που μαθαίνουμε στο Λύκειο ή στο 1ο έτος στο Πανεπιστήμιο εμείς οι οικονομολόγοι. Δεν λύνω το πρόβλημα με αυτό το κείμενο ούτε προσφέρω κάτι καινούργιο στην συζήτηση απλώς προσπαθώ να δείξω, έστω και με απλά οικονομικά, γιατί συμβαίνει αυτό. Καλή ανάγνωση και όπως πάντα στο τέλος έχει τραγούδι.

Το όλο μυστικό στην κατανόηση της συμπεριφοράς της τιμής ενός προϊόντος είναι αυτό το μαγικό πραγματάκι που εμείς οι οικονομολόγοι ονομάζεται Ελαστικότητα Ζήτησης. Ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή είναι η ποσοστιαία μεταβολή της ζήτησης του προϊόντος λόγω της μεταβολής της τιμής. Σύμφωνα λοιπόν με το νόμο της ζήτησης όταν μειώνεται η τιμή αυξάνεται η ζήτηση για ένα προϊόν. Το ίδιο ισχύει και από την ανάποδη δηλαδή όταν μειώνεται η ζήτηση για ένα προϊον τότε πέφτει και η τιμή. Ήδη λοιπόν φαίνεται το ελληνικό παράδοξο μπροστά σας, πως είναι δυνατόν να πέφτει η ζήτηση αλλά να μην πέφτουν οι τιμές;;; Ο λόγος σύμφωνα με την κλασσική οικονομική βρίσκεται σε μια μαγική έννοια που λέγεται συνολική δαπάνη…

Πριν προχωρήσουμε στην έννοια της συνολικής δαπάνης ας ασχοληθούμε λίγο ακόμα με την ελαστικότητα τιμής. Η ελαστικότητα τιμής μπορεί να πάρει τιμές από 0 (τελείως ανελαστική) μέχρι το άπειρο (πλήρως ελαστική). Όταν ένα αγαθό έχει ελαστικότητα τιμής πχ 0,4 σημαίνει ότι αν μειωθεί η τιμή κατά 1 χρηματική μονάδα τότε η ζήτηση του συγκεκριμένου αγαθού θα αυξηθεί κατά 0,4 μονάδες. Ομοίως αν η ελαστικότητα ζήτησης ενός άλλου αγαθού είναι 1,5 σημαίνει ότι αν αυξηθεί η τιμή του κατά 1 χρηματική μονάδα θα μειωθεί η ζήτηση του κατά 1,5 μονάδες. Ίσως με αυτό το παράδειγμα καταλάβατε ότι κάθε αγαθό αντιδρά με διαφορετική ένταση. Έτσι όταν η ελαστικότητα τιμής είναι ανάμεσα στο 0 και το 1 λέμε ότι το αγαθό είναι ανελαστικό, όταν είναι στο 1 λέμε ότι το αγαθό έχει μοναδιαία ελαστικότητα (ντα!) και όταν είναι από 1 και πάνω το αγαθό είναι ελαστικό ως προς την τιμή.

Και αφού καταλάβατε (ελπίζω) τι είναι η ελαστικότητα τιμής, ας πάμε στην συνολική δαπάνη. Συνολική δαπάνη λοιπόν είναι το γινόμενο της τιμής με την ποσότητα, δηλαδή τα χρήματα που δαπανά κάποιος για να αγοράσει κάποιος ένα αγαθό. Το περίεργο λοιπόν της υπόθεσης και ο λόγος που γράφεται αυτό το κείμενο είναι το γεγονός ότι η συμπεριφορά της συνολικής δαπάνης αλλάζει ανάλογα με την ελαστικότητα της τιμής και εξηγούμαι: Όταν ένα αγαθό είναι ανελαστικό ως προς τιμή τότε όταν μειώνεται η τιμή του η συνολική δαπάνη μειώνεται και αυτή, δλδ τα έσοδα της επιχείρησης μειώνονται ενώ αντίθετα όταν το αγαθό είναι ελαστικό ως προς την τιμή τότε μια μείωση της τιμής του αγαθού οδηγεί σε αύξηση της συνολικής δαπάνης! Καταπληκτικό; Για αυτό και ακούτε πολλούς συνάδελφους οικονομολόγους να λένε ότι για να πέσουν οι τιμές πρέπει να αυξηθεί (ή ακριβέστερα να λειτουργήσει) ο ανταγωνισμός.

Επειδή ο ανταγωνισμός είναι ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν την ελαστικότητα τιμής. Και όσο δεν λειτουργεί ο ανταγωνισμός (στα περισσότερα αγαθά για να είμαστε ακριβής) τόσο δεν πρόκειται να πέσουν οι τιμές. Ξέρω ότι έχετε ακούσει πολλές δικαιολογίες εκεί έξω γιατί δεν πέφτουν οι τιμές: ακριβά ενοίκια, πολλοί φόροι και ακριβό ρεύμα. Οι αλήθεια όμως βρίσκετε κάπου στη μέση (ή μάλλον λίγο πιο πέρα από εκεί). Σίγουρα οι ανελαστικές δαπάνες (αυτές που δεν αλλάζουν εύκολα) στην Ελλάδα είναι μεγαλύτερες σε σχέση με πολλές χώρες της Ε.Ε. και ειδικά με τις γειτονικές και ανταγωνιστικές χώρες (να ένα πολύ καλό παράδειγμα που ο εξωχώριος ανταγωνισμός λειτούργησε ευεργετικά και για την ελληνική κοινωνία, ο τουρισμός) αλλά τα περιθώρια κέρδους στους περισσότερους κλάδους της ελληνικής οικονομίας είναι τέτοια που μπορούν πολύ εύκολα να απορροφήσουν τις μειώσεις των τιμών. Απλά χρειάζεται λίγη προσπάθεια και από εμάς τους καταναλωτές αλλά και από τους επιχειρηματίες. Γιατί 3 χρόνια μετά την έναρξη της κρίσης το δίλημμα παραμένει το ίδιο: αλλάζουμε ή βουλιάζουμε…

Για τραγούδι έχω επιλέξει ένα μελαγχολικό τραγούδι κόντρα στην τυραννία του καλοκαιριού να είμαστε όλοι χαρούμενοι. The kooks – Brooklyn.

Υ.Γ. Τις μέρες που γραφόταν αυτό το κείμενο έγινε μια αποτυχημένη προσπάθεια από το κράτος να μειώσει τις τιμές μονομερώς στην εστίαση μειώνοντας τον ΦΠΑ από 23% σε 13%. Αυτή η προσπάθεια αποδεικνύει με τον καλύτερο τρόπο τα λεγόμενα μου. Χωρίς ανταγωνισμό οποιαδήποτε μονομερή προσπάθεια μείωσης των τιμών είναι καταδικασμένη σε αποτυχία…

Υ.Γ.2 Πριν λίγο καιρό είχα παραθέσει ένα κείμενο για το πως τα απλά οικονομικά καταστρέφουν την οικονομία. Παρότι εδώ χρησιμοποίησα απλά οικονομικά για να εξηγήσω το γεγονός ότι στην Ελλάδα δεν πέφτουν οι τιμές, επιμένω ότι χρειάζεται μεγαλύτερη διάχυση οικονομικής γνώσης στην κοινωνία…

Advertisements

About chriszah

Ένας επαναστάτης του αυτονόητου. Προσπαθώ να μιλήσω οικονομικά σε μια χώρα γεμάτη "οικονομολόγους"... Στη φωτογραφία είναι το γιοφύρι της Άρτας. Δείτε όλα τα άρθρα του/της chriszah

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: